روانشناسی کودک و نوجوان

دلیل دروغگویی کودک چیست و چگونه باید با آن مقابله کرد؟

دلیل درغگویی کودک چیست و چگونه باید با آن مقابله کرد

نویسنده: آذین بذرافشان

دروغ گفتن رفتاری معمول بین کودکان است که از دوران خردسالی ظاهر شده و می‌تواند تا سال‌های نوجوانی ادامه داشته باشد. اگرچه دلایل دروغگویی با افزایش سن تغییر می‌کند.

دروغگویی یکی از اولین رفتارهای ضد اجتماعی است که کودکان از آن برخوردار می‌شوند. هنگام رسیدگی به دروغ کودک بسیار مهم است که سن و مرحله رشد، نوع دروغ و دلایل احتمالی پشت این رفتار را در نظر بگیرید.

دروغ گاهی می‌تواند همراه با تقلب یا دزدی باشد. هنگامی که این رفتار به طور مکرر و طی یک بازه زمانی طولانی رخ دهد، احتمالاً بیانگر مشکلات جدی‌تری است.

محققان دانشگاه آریزونا دروغگویی را در گروه‌های زیر دسته‌بندی کردند:

  • دروغ خیرخواهانه: هنگامی اتفاق می‌افتد که کودک برای محافظت از کسی یا کمک به دیگران دروغ بگوید.
  • دروغ برای بهتر جلوه دادن خود: دروغی است که به منظور جلوگیری از شرمساری، عدم تایید یا سرزنش گفته می‌شود.
  • دروغ خودخواهانه: برای محافظت از خود گفته می‌شود و غالباً گردن کس دیگری انداخته می‌شود تا سوء رفتار خود را پنهان کند.
  • دروغ ضد اجتماعی: به قصد آزار رساندن به دیگری گفته می‌شود.


کودکان از چه زمانی دروغگویی را شروع می‌کنند؟
 سنین ۲ تا ۴ سال

از آن‌جایی که مهارت‌های زبانی کودک نوپا در حال رشد است، هنوز تصور روشنی از حقیقت ندارند. در این سنین آنها درک ضعیفی نسبت به تفاوت بین واقعیت، رویا پردازی، آرزو، تخیل و ترس دارند. احساسات شدید کودک ۲ یا ۳ ساله باعث می‌شود که بگوید، «او شیرینی منو خورد» در حالی که به وضوح روشن است که برادر نوزادش قادر به انجام چنین کاری نیست. به یاد داشته باشید که کودکان نوپا در تلاش هستند تا استقلال خود را به نمایش بگذارند و با هر مخالفتی می‌توانند وارد جنگ قدرت شوند. بنابراین سعی کنید با یک پاسخ آرام و دیپلماتیک، تردید ایجاد کنید. مانند:«واقعا؟! پس اینایی که روی چونته نباید خرده‌های شیرینی باشه.» گفتن این جمله از نبرد احساسات جلوگیری می‌کند. کودک نوپا برای این‌که به دلیل دروغ گویی تنبیه شود خیلی کوچک است اما والدین می‌توانند با زیرکی شروع به تشویق راستگویی کنند. برای نشان دادن مسئله راستگویی مطالعه کتاب شادی مانند «من نیستم» اثر نیکولا کیلن می‌تواند مفید باشد.

در سن ۴ سالگی زمانی که کودک بیشتر قادر به حرف زدن است، چاخان می‌کند و زمانی که سوال ساده‌ای از او می‌پرسید که«آیا تو خواهرت رو نیشگون گرفتی؟» پاسخ منفی می‌دهد. از هر فرصتی برای توضیح این‌که دروغ چیست و چرا بد است، استفاده کنید. موضوع را مطرح کنید (بهترین زمان بلافاصله بعد از این‌که کودک دروغ گفت است). با این جمله شروع کنید، «بیا در مورد دروغ گفتن و این‌که چرا کار بدیه صحبت کنیم». ممکن است مکالمه خیلی طولانی نباشد اما به آنها این پیغام را بدهید که صداقت مهم است. در پاسخ به دروغ، قاطع و جدی باشید و بگویید «به نظر میرسه که حقیقتو نمیگی» یا «آیا کاملاً مطمئنی که این اتفاق افتاده؟». روشن کنید که دروغ شما را مجذوب خود نمی‌کند. اما بعد از گوش دادن و تصحیح کودک به آرامی از موضوع بگذرید. از سرو کله زدن با کودک و کنکاش بیش از حد برای فهمیدن حقیقت اجتناب کنید مگر این‌که مسئله جدی باشد و توجه بیشتری را طلب کند.

دروغگویی چیست؟

سنین ۵ تا ۸ سال

در سنین ۵ تا ۸ سالگی کودکان دروغ‌های بیشتری می‌گویند تا قسر در بروند. به‌ویژه دروغ‌هایی که مربوط به مهد کودک، کلاس، تکالیف، معلمان و دوستان می‌شود. با این‌که در پنهان کردن حقیقت مهارت بیشتری پیدا کرده‌اند اما همچنان حفظ دروغ دشوار است. مقررات و مسؤلیت‌های این سن اغلب برای کودکان زیاد است. در نتیجه کودک اغلب برای کم کردن فشارهایی که بیشتر از توانش به او وارد می‌شود، دروغ می‌گوید. اما خوشبختانه اکثر این دروغ‌ها («امروز هیچ مشقی ندارم که انجام بدم») به‌راحتی قابل تشخیص هستند. با فرزند خود به صراحت صحبت کنید و داستان خواندن را با هم ادامه دهید و وقتی کودک از خود صداقت نشان می‌دهد، او را تشویق کنید. کتاب‌هایی مانند «صادق باش و حقیقت را بگو» از چری مینرز را برای کودک خود بخوانید.

از همه مهم‌تر به دلیل این‌که کودکان در این سن به شدت مشاهده‌گر هستند، سعی کنید الگوی خوبی باشید. مراقب دروغ‌های غیرارادی، هرچند کوچک باشید مثلاً «بگید من خونه نیستم»، در حالی‌که هستید، باعث می‌شود پیغام متناقضی را به کودک برسانید. مهم نیست که چقدر در مورد اهمیت صداقت صحبت می‌کنید، مادامی که کودک شما را دروغگو ببیند، پیغامتان را زیر سوال می‌برید. در شرایط پیچیده‌تر مانند وقتی که کودک شما باید بابت هدیه‌ای که دوست ندارد تشکر کند، به او کمک کنید تا جنبه‌های مثبت هدیه را ببیند. مثلاً برای او توضیح دهید که: «می‌دونم ژاکت جدیدت را دوست نداری و باعث خارش در گردنت میشه اما مامان بزرگ کلی وقت صرف کرده تا اینو ببافه و این، چیزیه که باعث شده این هدیه خاص باشه و بتونی صادقانه ازش تشکر کنی».

    واقعیت ها و دروغ ها

    25,000 ریال

    کلاریس که در کلاس پنجم درس می خواند، در پاسخ به سوال معلمش که چرا اسم کتاب بچه اقیانوس است نمی تواند در برگه امتحانی اش جوابی بنویسد. او کتاب را نخوانده و برای آن که در درس فرانسه نمره ی صفر نگیرد دروغ بزرگی می گوید. او می گوید پدر و مادرش والدین واقعی او نیستند و هفته ی گذشته در گیر این مسئله بوده است. همین دروغ او را با واقعیت تکان دهنده ای روبرو می کند.

    لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/Sbxx3
    راست یا دروغ -مجموعه ی تصمیم بگیر عمل کن (۶)
    بستن

    راست یا دروغ -مجموعه‌ی تصمیم بگیر عمل کن (۶)

    200,000 ریال
    آنیتا خیلی مهربون و نازه فرشته‌ی قشنگیه رو زمین فقط گاهی دروغ میگه به همه دروغشو صفحه‌ی بعدی ببین ...
    لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/GaxUc

    فرانکلین دروغ می‌گوید – مجموعه‌ی فرانکلین

    150,000 ریال
    در « فرانکلین دروغ می گوید » مخاطب یاد می‌گیرد توانایی‌های خود را باور کند، شجاعت پذیرش اشتباه خود را داشته باشد و آن را جبران کند.
    لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/z1oZu

    تقصیر آستینم بود! – مجموعه‌ی احساسات من

    120,000 ریال
    راستگویی همیشه برای بچه‌های کوچک آسان نیست. وقتی پاپی راست نمی‌گوید، همه از دستش عصبانی می‌شوند. او هم خیلی متاسف می‌شود. پاپی با کمک معلمش تصمیم می‌گیرد که معذرت‌خواهی کرده و همه چیز را درست کند.
    لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/hjYun
    سنین ۹ تا ۱۲ سال

    بیشتر بچه‌ها در این سنین در تلاش برای ایجاد هویتی سخت‌کوش، قابل اعتماد و وظیفه‌شناس هستند. اما آنها همچنین در دروغگویی مهارت بیشتری پیدا می‌کنند و نسبت به عواقب اعمال خود حساس‌تر می‌شوند و بعد از دروغگویی به شدت احساس گناه می‌کنند. گفت‌وگوهای صریح و طولانی در مورد صداقت قطعاً ضروری است و اگر دروغ‌های مصلحتی ریزی بگویید که در جهت ادب یا احترام به احساسات دیگری باشد، قابل قبول است. در شرایط این‌چنینی با فرزند خود صادق باشید تا مانع از ارسال پیغام‌های ضد و نقیض شوید. مکالمه‌ای را با این جمله شروع کنید: «می‌دونی که همیشه گفتن حقیقت به پدر مادرت خیلی مهمه، درسته؟ خب! مواقعی هم وجود داره که برای مودب بودن و آسیب نزدن به احساسات کسی دروغ مصلحتی لازمه. اگه ما خونه کسی بریم و او غذایی پخته باشه که دوست نداری، اصلاً مودبانه نیست که به روشون بیاری و از خوردن غذا امتناع کنی. تو باید غذا رو بخوری و بگی متشکرم. در این صورت تو یک مهمان با ملاحظه هستی که بازم خونشون دعوت میشی!»

    در این سنین  داشتن الگوهای خوب نیز برای فرزندان ضروری است. بنابراین از اعضای نزدیک خانواده یا همسایه‌های دلسوز کمک بگیرید تا از طریق تعاملات اجتماعی، راهنمای خوبی برای آنها باشند. بچه‌هایی که روابط ریشه‌دارتری با والدین خود دارند، معمولاً راحت‌تر حقیقت را می‌گویند. اما این را در نظر داشته باشید که آنها همیشه قرار نیست به شما حقیقت را بگویند. اندیشیدن در مورد این‌که چرا دروغ می‌گویند، به شما کمک می‌کند تا پاسخ مناسبی بیابید.

    دروغگویی چیست؟


    تفاوت دروغ با تخیل چیست و چگونه باید شناخت؟

    پسر ۴ ساله شما در حالی که دهانش آغشته به شکلات است وارد اتاق نشیمن می‌شود. در حالی‌که شما به او هشدار داده بودید که به جای شکلات، غذای مناسبی بخورد. وقتی با او روبه‌رو می‌شوید، اصرار دارد که از گفتن حقیقت امتناع بورزد. او شروع به سرهم کردن یک داستان خیالی می‌کند که دوست فضانوردش شکلات را خورده است. در این مرحله شما ممکن است به منظور راهنمایی و بدون توجه به تاثیر کلامتان به او بگویید: «من دارم سعی می‌کنم که از تو آدم بهتری بسازم ولی تو داری بهم دروغ میگی!»

    وقتی که بچه‌ها شروع به داستان‌سرایی می‌کنند، سوالی که اکثر والدین می‌پرسند این است که آیا او دروغ می‌گوید یا با خیال‌پردازی سعی در جلب توجه ما دارد؟ داستان‌های موجود در ذهن کودکان مانند فیلمنامه‌هایی هستند که آنها را به بازی سوق می‌دهند.

    کودکان از دو سالگی خیال‌پردازی را شروع می‌کنند. در این دوران از خود داستانی را سرهم می‌کنند و نمی‌توانند تفاوتی بین واقعیت و خیال قائل شوند.

    سال‌ها این‌گونه تصور می‌شد که تخیل  برای کودکان به عنوان راه فراری از واقعیت است. و اعتقاد بر این بود که وقتی به سن خاصی می‌رسند، خیال‌پردازی را کنار گذاشته و با دنیای واقعی روبه‌رو می‌شوند. متخصصان رشد کودک روز به روز به اهمیت خیال‌پردازی و نقش آن در درک واقعیت پی می‌برند.

    باعث تاسف است که بعضی مواقع ما در این توهم به سر می‌بریم که  با حذف خیال‌پردازی‌های آنها سعی در پرورش کودکانی راستگو داریم. متاسفانه ما بازی خیالی را با دروغگویی اشتباه می‌گیریم.

    بازی خیالی برای رشد فرایندهای ذهنی کودک لازم است و به او کمک می‌کند تا واکنش‌های عاطفی خود را کنترل کند. ما به عنوان والدین نه تنها باید آنها را تشویق به بازی تخیلی کنیم، بلکه می‌توانیم در آن شرکت کرده و با آنها بازی کنیم.

    دوستان خیالی کودکان بخشی از پیشرفت سالم دوران کودکی است که به آنها کمک می‌کند تا از محیط اطراف خود اطلاعات بیشتری کسب کنند و در مغز خود ارتباطاتی را برقرار سازند تا بتوانند تفکر مستقل و خود مختار داشته باشند. بنابراین آنها به تدریج مهارت‌های تصمیم‌گیری را پرورش می‌دهند و انضباط نفس را خوب یاد می‌گیرند. والدین باید پیشرفت تدریجی خلاقانه و تخیلی فرزندان خود را ترغیب کنند نه این‌که آنها را با تنبیه، تهدید کنند.

    در مراحلی خاص از دوران کودکی، دروغ گفتن رفتاری عادی است. بسیاری از کودکان برای تنبیه نشدن یا جذاب کردن داستان‌ها دروغ می‌گویند. نقش والدین در این‌جا این است که به کودک کمک کنند تا واقعیت را از خیال تشخیص دهد و آنها را باهم قاطی نکند. به عنوان مثال وقتی کودکی نمی‌خواهد زود بخوابد، دروغ می گوید و برای این‌که از لحاظ عاطفی از مادرش باج بگیرد تظاهر می‌کند که گرسنه است تا با پرت کردن حواس مادر برای دقایقی بتواند کارتون مورد علاقه خود را ببیند.

    وقتی کودک برای جذاب کردن داستان‌هایش شروع به دروغگویی می‌کند که معمولاً به صورت عادت در مهمانی‌ها این کار را انجام می‌دهد، والدین باید به اهمیت صداقت در هر رابطه‌ای تاکید کنند و به کودک عواقب اعتماد از دست رفته را توضیح دهند و این‌که دیگران چگونه می‌توانند از آن رنج ببرند.

    کودکان در دوران رشد آماده‌ی یادگیری هستند. درک والدین هنگامی که کودکان از قوه تخیل خود استفاده می‌کنند، بسیار اهمیت دارد.

    -داستانت شگفت‌انگیز بود. کی اتفاق افتاد؟ توی خونه اتفاق افتاد؟ یا مدرسه یا توی ذهنت بود؟

    -داستان تخیلی‌ای که تعریف کردی عالی بود.

    صحبت کردن در مورد خیال‌پردازی کودک به تعیین جایگاهش در واقعیت کمک می‌کند. هنگامی که تخیل کودکان را تایید می‌کنید، در واقع آن را تحریک کرده‌اید و با مسؤلیت‌پذیری به آنها آموزش می‌دهید که برای صداقت ارزش قائل شوند و مرز باریک بین دروغ و خیال‌پردازی را تشخیص دهند.

    دروغگویی چیست؟


    پیامدهای دروغگویی چیست؟
    • اعتماد دیگران را از دست خواهید داد و وقتی اعتماد دیگران را از دست می‌دهید، ارزش خود را به عنوان یک شخص از دست می‌دهید و هیچ‌کس شما را باور نخواهد کرد.
    • هنگامی که متوجه شدید فردی به شما دروغ گفته است، ناراحت خواهید شد. بنابراین باید درک کنید که اگر خودتان نیز دروغ بگویید، باعث ناراحتی دیگران می‌شوید.
    • ممکن است مجبور شوید برای پوشاندن یک دروغ، دروغ‌های بیشتری بگویید.
    • وقتی دروغ می‌گویید احساس پریشانی می‌کنید و از افشاء حقیقت می‌ترسید.

    چه عواملی در دروغگویی کودکان نقش دارند؟

    کودکان همانند بزرگسالان به دلایل مختلفی دروغ می‌گویند:

    • جلوگیری از بازخواست شدن و تنبیه (اون اول منو زد!)
    • خوش‌خیالی (دوچرخه‌سواری من خیلی خوبه.)
    • جذاب کردن یک داستان (و بعد ما یک کوسه غول پیکر دیدیم!)
    • بهتر کردن وجهه‌ی خود (اون خیلی ناراحت بود و من همه اسباب‌بازی‌هامو بهش دادم.)
    • جلب توجه ( فکر کنم بازوم شکسته.)
    • برای به دست آوردن چیزی (به مادربزرگ می‌گوید، «بابا همیشه به من اجازه می‌ده شیرینی بخورم.»)
    • مستأصل شدن از درخواست‌ها (اتاقمو تمیز کردم.)

      کشور دروغگوها

      110,000 ریال
      این کتاب شامل ۲۱ فصل است که در آن قهرمان نوجوان داستان در سرزمینی خیالی به جنگ با دروغ می‌رود. به عقیده‌ی جانی روداری، نویسنده‌ی کتاب، دروغ خطرناک‌ترین دشمن بشریت است.
      لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/O9bDc
      بستن

      داستان‌های دروغگو

      210,000 ریال
      … بگو ببینم، واژه‌ی صلح تو را یاد چه چیزی می‌اندازد؟
      • غروبی در مونتانا.
      • – و کلمه‌ی آزادی؟
      • – یک روز عصر در مونتانا.
      • – و دوست‌داشتن؟
      • – یک شب در مونتانا.
      • – سفر زیاد رفته‌ای؟
      • – بله! تمام ایالات متحده را گشته‌ام. البته به‌جز مونتانا.
      له‌لیو گارسیای قهرمان، مرد خالی‌بندی که هیچ‌کس او را به اسم اصلی‌اش صدا نمی‌زند، بلکه همه او را دروغ‌گو صدا می‌زنند، یک‌دفعه بر سر نویسنده‌ی کتاب، هوار می‌شود و از ماجراجویی‌هایش در غرب وحشی و در مشرق‌زمین تعریف می‌کند.....
      لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/jwkXu
      برادر چاق و دروغگوی من
      بستن

      برادر چاق و دروغگوی من – ماجراهای مدرسه ۳

      160,000 ریال
      خواهر کوچک ریف خاچاتوریان بودن آسان نیست... ریف به خاطر خوش‌گذرانی در مدرسه قانون‌شکنی می‌کرد. هرگز در مدرسه نمره‌ی بیست نگرفت. در مدرسه یک میلیون دشمن داشت. و حالا همه فکر می‌کنند من هم مثل او هستم! برای همین می‌خواهم به همه ثابت کنم که اشتباه می‌کنند. وقت انتقام رسیده.
      لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/mU151
      زنجیره ی دروغ
      بستن

      زنجیره‌ی دروغ

      68,000 ریال
      همین که شلوغ شد، فمی مثل زالو به دیوار چسبید. زنگ که به صدا درآمد، بچه‌ها مثل موج به طرف آخر راهرو کشیده شدند. فمی یک لحظه چشمش به موی بلوند دوستش گری افتاد که توی جمعیت بالا و پایین می‌رفت.
      لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/QC3e8

      آیا باید نگران دروغگویی کودکان بود؟

      دروغگویی در کودکان نشانه رشد طبیعی است و حاکی از آن است که دیگر مهارت‌های شناختی او نیز در حال رشد است. اگر دروغ گفتن به صورت مداوم باشد و عملکرد روزانه کودک را مختل کند، بهتر است که با یک متخصص بهداشت روان یا دکتر خود مشورت کنید. اما در موارد دیگر، به یاد داشته باشید که دروغ روشی است که کودکان برای پیدا کردن مسیرشان در زندگی اجتماعی یاد می‌گیرند.

      علی‌رغم این‌که دروغگویی در بین کودکان رواج دارد اما به ندرت باعث نگرانی می‌شود. مهم است که به یاد داشته باشید که بسیاری از بزرگسالان نیز دروغ می‌گویند. مانند دروغ‌های مصلحتی که در بعضی مواقع برای محافظت از احساسات کسی یا در هنگام بیماری می‌گویند. ضمن این‌که تخمین‌ها متفاوت است اما یک مطالعه نشان داد که ۴۰ درصد از بزرگسالان آمریکایی در طی ۲۴ ساعت از شبانه روز دروغ می‌گویند.

      در بعضی موارد اگر دروغگویی شدید با مجموعه‌ای از رفتارهای ناهنجار همراه باشد، جای نگرانی دارد. به عنوان مثال فریبکاری در دروغ اغلب در اختلال نافرمانی مقابله‌ای (ODD) وجود دارد.

      جوانان مبتلا به اختلالات رفتاری یا ODD به علت پرخاشگری مداوم در خانه و مدرسه دست به اغتشاش می‌زنند و به دیگران یا اموال‌شان آسیب وارد می‌کنند. در تشخیص این اختلال، دروغگویی همراه با گروه دیگری از علائم همراه است مانند نافرمانی کردن از مقامات مسؤول، نقض مداوم قوانین و عدم پذیرش مسؤلیت اعمال خود.

      گاهی اوقات کودکان برای مخفی نگه داشتن یک راز یا محافظت از کسی دروغ می‌گویند. به عنوان مثال کودکی که توسط یک بزرگسال مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفته است اغلب برای محافظت از او دروغ می‌گوید. بعضی مواقع نیز از ترس این‌که تنبیه شود حقیقت را نمی‌گوید. اگر گمان می‌کنید که فرزندتان در مورد مسئله‌ای جدی دروغ می‌گوید، به کودک خود این اطمینان خاطر را بدهید که اگر حقیقت را بگوید در امان خواهد بود و او را متقاعد کنید که همه چیز را روبه‌راه خواهید کرد.

      یکی دیگر از دلایل نگرانی والدین این است که دروغ گفتن به عنوان پوششی برای دیگر مشکلات سلامت روان مانند ترس یا شرم بکار برده شود . به عنوان مثال کودک یا نوجوانی که از اضطراب شدید رنج می‌برد، ممکن است به طور مداوم دروغ بگوید تا از رویارویی با موقعیت‌هایی که باعث ترس در او می‌شود (مدرسه، مهمانی، میکروب) جلوگیری کند.

      همچنین ممکن است به دلیل این‌که به آن‌ها انگ بیماری روانی چسبانده نشود، دروغ بگویند. در این موارد مشاوره با پزشک یا متخصص سلامت روان (مانند روان‌شناس یا روان‌پزشک) به روشن شدن این‌که دروغ‌گویی نشان‌دهنده‌ی مشکلی در سلامت روان است یا نه، کمک می‌کند.

      در مجموع اگر دروغ‌گویی فرزندتان به عادت تبدیل شد و احساس کردید که نمی‌توانید رابطه قابل اعتمادی با او ایجاد کنید، بهتر است از خانواده درمانی بهره جویید. اگر دروغ‌گویی با رفتارهای مشکل‌آفرین دیگری مانند دزدی کردن، آسیب رساندن به اموال ، آزار و اذیت حیوانات یا بچه‌های دیگر همراه باشد، قطعاً وقت آن رسیده تا از یک متخصص حرفه‌ای کمک بخواهید.


      بیش‌فعالی (ADHD) و دروغگویی

      اگر فرزند شما مبتلا به بیش‌فعالی است، ممکن است غالباً از او بپرسید که «چرا دوباره دروغ می‌گویی؟!»

      این‌گونه نیست که همه کودکان مبتلا به ADHD دائماً دروغ بگویند، بلکه بعضی از آنها بسیار صادق هستند که می‌تواند مشکلات خاص خودش را ایجاد کند. اما در آن دسته که دروغ می‌گویند به سرعت تبدیل به عادت می‌شود. وقتی بچه‌های مبتلا به بیش‌فعالی به‌طور مداوم دروغ می‌گویند، معمولاً در مورد چیزهای بزرگی مانند سرقت یا تقلب نیست. (اگرچه ممکن است بعضی اوقات این کار را درست مثل بچه‌های دیگر انجام دهند) بلکه، ممکن است درباره مسائل روزمره مانند کارهای خانه یا وظایفشان دروغ بگویند. این نوع دروغگویی معمولاً به نافرمانی کردن مربوط نمی‌شود بلکه به احتمال زیاد فرزند شما در کنار آمدن با چالش‌های مربوط به بیش‌فعالی دچار مشکل شده است.

      دروغگویی چیست؟


      چرا بچه‌های مبتلا به بیش‌فعالی ممکن است برای پنهان کردن مشکلات دروغ بگویند؟

      کودک مبتلا به بیش‌فعالی برای فرار از انجام دادن کاری دروغ نمی‌گوید بلکه هدفش پنهان کردن رنج و زحمتی است که آن وظیفه به او وارد می‌کند و برای او این راهی است برای کنار آمدن با چالش‌ها و حتی ممکن است متوجه کاری که می‌کند، نشود.

      این سناریو را تصور کنید: شما از کودک خود می‌خواهید که اتاقش را تمیز کند. بعد از یک ساعت او را صدا می‌کنید و می‌پرسید که آیا اتاق تمیز است؟ کودک شما جواب مثبت می‌دهد. اما وقتی به اتاق سر می‌زنید، متوجه می‌شوید که اتاق هنوز به هم ریخته است و کودک شما روی زمین با اسباب‌بازی‌هایش مشغول بازی است.

      این اولین‌باری نیست که کودک شما در مورد انجام کارهای روزمره دروغ می‌گوید بنابراین از این‌که دوباره این اتفاق افتاده، عصبانی و کلافه می‌شوید. چرا فرزند شما در مورد چیزی که واضح است حقیقت ندارد دروغ می‌گوید و خود را به دردسر می‌اندازد؟ مخصوصاً برای کار ساده‌ای مثل تمیزکاری!

      اما مسئله این‌جاست که وظیفه تمیزکاری برای بسیاری از کودکان مبتلا به بیش‌فعالی ساده نیست. مشکلات آن‌ها در برنامه‌ریزی و شروع کار باعث می‌شود که انجام وظیفه‌ای که از آنها خواسته شده، دشوار شود. و به جای این‌که با آن مشکلات روبه‌رو شوند یا درخواست کمک کنند، ترجیح می‌دهند که هیچ کاری انجام ندهند. دروغ گفتن راهی است که این فشارها را کم می‌کند و برای آنها ارزش به دردسر افتادن را دارد مخصوصاً اگر به دروغگویی عادت کرده باشند.


      مغز بیش‌فعالان و دروغگویی

      دلیل اصلی این‌که کودکان بیش‌فعال دروغ می‌گویند، مغز آنهاست. این کودکان با مجموعه‌ای از مهارت‌های ذهنی به نام عملکردهای اجرایی دست و پنجه نرم می‌کنند که می‌تواند باعث ایجاد مشکلات زیر شود:

      • اتصال زمان حال به آینده
      • فکر کردن یا به خاطر سپردن پیامدها
      • سازمان‌دهی و مدیریت زمان
      • درک این‌که چگونه در ابتدا به دروغ متوسل شدند
      • درک این‌که دروغ باعث دردسر آنها شده (نه در مورد آن‌چه که دروغ گفته‌اند)
      • آگاهی از این‌که چگونه مشکل اصلی در پشت دروغ را حل کنند

      همچنین بعضی از کودکان مبتلا به ADHD می‌توانند به‌طور غیرواقع‌بینانه‌ای خوش‌بین باشند. آن‌ها ممکن است فکر کنند که همه چیز به خودی خود بر وفق مرادشان خواهد شد.

        من بیش فعالم
        بستن

        من بیش فعالم

        70,000 ریال

        سام گفتنی های بسیار دارد او راه هایی را برای تمرکز کردن ، منظم شدن ، توجه کردن ، حفظ آرامش، به خاطر سپردن چیزهای مختلف ، دوست یابی و ایجاد حس خوب در مورد خودش و نحوه ی کنار آمدن با اختلال کاستی توجه و پیش فعالی می شناسد .

        لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/rjxrd
        آشنایی با اختلال بیش فعالی
        بستن

        آشنایی با اختلال بیش فعالی

        90,000 ریال
        در این کتاب با اختلال بیش‌فعالی، اختلال بیش‌فعالی در بزرگسالان، داروهای اختلال بیش فعالی، علائم بروز و روش‌های درمان آن‌ها آشنا می‌شویم.
        لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/GZLCR
        من گاستون شیطون هستم
        بستن

        من گاستون شیطون هستم

        230,000 ریال
        این گاستون است. یک اسب شاخدار کوچولو، مثل همه‌ی اسب‌های دیگر... یا تقریبا مثل همه‌ی اسب‌های دیگر! گاستون بعضی وقت‌ها ناراضی است، بعضی وقت‌ها راضی نیست. بعضی وقت‌ها میترسد. بعضی وقت‌ها عصبانی است. و بعضی وقت‌ها خوشحال. همه‌ی این‌ها احساسات او هستند. و گاستون همه‌ی این حس‌ها را تجربه می‌کند؛ مثل تو.
        لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/NBhQB
        اختلال کاهش توجه
        بستن

        اختلال کاهش توجه – مجموعه‌ی سلامت من

        190,000 ریال
        در این کتاب با اختلال کاهش توجه یا بیش‌فعالی آشنا می‌شوید. کتاب درباره نشانه‌های این اختلال، تشخیص و راه‌های درمان آن اطلاعات مفیدی به مخاطب نوجوان ارائه می‌دهد.
        لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/ZjIYG

        وقتی کودک مبتلا به ADHD دروغ می‌گوید چگونه به او پاسخ دهید
        • مواقعی را که کودک دچار کشمکش می‌شود پیش‌بینی کرده و به او کمک کنید. اگر کودک با ترتیب‌دهی کارها مانند چیدن میز مشکل دارد، لیستی از مراحل آن را فراهم کنید. دقت کنید که چه زمانی دروغ می‌گوید تا بتوانید نقاط دردسرساز را پیدا کنید.
        • دروغ او را به خود نگیرید. سعی کنید به یاد داشته باشید که قصد او بی‌احترامی یا نافرمانی نیست. بیشتر از خود دروغ، بر آن‌چه که منجر به دروغ می‌شود تمرکز کنید.
        • از ایجاد موقعیت‌هایی که شرایط دروغگویی را فراهم می‌کند خودداری کنید. اگر به او امر کردید که تا پایان تکالیفش نباید تلویزیون تماشا کند، از او سوال نپرسید که آیا تکالیفش را انجام داده است یا نه؟ خودتان چک کنید و اگر انجام نداده بود به او بگویید که تلویزیون را خاموش کند و تکالیفش را به پایان برساند.
        • شرم دروغ را از بین ببرید. دروغ را توجیه نکنید اما نشان دهید که می‌فهمید فرزند شما چگونه به آن نقطه رسیده است. می‌توانید بگویید: «به نظر میاد که داشتی با خودت کلنجار می‌رفتی. بیا بررسی کنیم که چی باعث شد که تو به این‌جا برسی.»
        • به فرزندتان کمک کنید که ارتباط برقرار کند. درباره آن‌چه اتفاق افتاد صحبت کنید و به او کمک کنید تا اشتباه را تشخیص دهد و برایش توضیح دهید که بعد از دروغ او چه اتفاقی افتاد، تا با کمک هم‌فکری بتواند در آینده به‌طور متفاوتی از پس شرایط بر بیاید.

        بسیار مهم است که به کودک کمک کنید چرخه دروغ گفتن را قطع کند. این تجربه منفی مداوم به عزت نفس او آسیب می‌رساند. حتی ممکن است انگیزه خود را از تلاش کردن از دست بدهد. شما می‌توانید با تمرکز بر نقاط قوت و انواع تشویق‌های کمک‌کننده در زمانی که کار مثبتی انجام می‌دهد، مانع این امر شوید.


        نقش والدین در دروغگویی کودکان چیست؟

        نکاتی در مورد یادگیری صداقت این‌جا ذکر شده است:

        • از همان ابتدا با فرزندان خود در مورد این‌که چقدر صداقت در خانواده شما ارزش دارد صحبت کنید. و به آن‌ها بگویید که چقدر برای همه‌ی شما مهم است که هرقدر هم که گفتن حقیقت دشوار باشد اما همیشه می‌توانید روی یکدیگر حساب کنید. اگر بین والدین و فرزندان صداقت نباشد، اعتماد و صمیمیت عاطفی نیز وجود نخواهد داشت.
        • صداقت را نه تنها در کلمات بلکه در سبک زندگی‌تان سرمشق قرار دهید . شما نمی‌توانید انتظار داشته باشید فرزندتان به شما حقیقت را بگوید اگر خود با او صادق نباشید. حتی اگر سوال سختی از شما پرسید، مختصر و متناسب با سن او پاسخ دهید. اما اگر خود به آنها دروغ بگویید، در مواقعی که گفتن واقعیت خجالت‌آور است انتظار نداشته باشید که به‌راحتی از دهان‌شان حقیقت را بشنوید. بدیهی است که والدین و فرزندان هردو حق داشتن یک زندگی خصوصی را دارند. شما باید در به اشتراک گذاشتن جزئیات بی‌پرده و صمیمی که درک آن برای کودک سخت بوده و موضوعاتی که باعث ترساندن آنها می‌شود، حد و مرز مشخصی ترسیم کنید. اما هدف شما باید ایجاد فضایی آزاد باشد که در آن هیچ رازی وجود ندارد و همگی با راستگو بودن احساس راحتی کنند.
        • به آنها نشان دهید که تاکید شما بر صداقت آن‌هاست نه تنبیه برای رفتار نادرستش. بله شما می‌توانید عواقبی را برای دروغش اعمال کنید اما آنها باید بدانند که راستگو بودن برای‌شان فایده‌ای دارد. اگر شما به شجاعت او در درد و دل کردن در مورد حقیقت توجهی نکنید و سریع به موضوع تنبیه بپردازید، قطعاً دفعه بعد او سریع اقرار نخواهد کرد. اگر بعد از افشاء حقیقت لازم بود که تنبیهی در نظر گرفته شود، این کار را با احترام انجام دهید. ملایم رفتار کنید و به آنها بگویید که چقدر قدردان صداقت آن‌ها هستید.

        همه توانایی راستگو بودن را دارند اما اگر تمرین نکنید ممکن است شما و کودک‌تان عادت به پاسخ مبهم دادن، طفره رفتن و دروغ مصلحتی بکنید چون راحت‌تر است. به عنوان پدر و مادر شما این فرصت را دارید تا به فرزندتان کمک کنید تا راستگو باشد و باید این‌گونه تربیت شود. استانداردهای خود را پایین نیاورید اما این نکته را نیز درک کنید که آن‌ها همیشه نمی‌توانند بی‌عیب و نقص باشند و خوشبختانه عالی و بی‌نقص بودن یکی از اهداف ما نیست.

        دروغگویی چیست؟


        درمان دروغگویی چیست؟

        مراقبت در منزل- اگر متوجه شدید که فرزندتان دروغ می‌گوید، بلافاصله به او بفهمانید که در مورد نیتش اطلاع دارید. وقتی موضوع را با کودک خود در میان می‌گذارید، بسیار حائز اهمیت است که به موارد زیر تاکید کنید:

        • تفاوت بین خیال و واقعیت
        • این واقعیت که دروغ گفتن کاری ناصحیح است
        • انتخاب‌های دیگر به جای دروغ
        • اهمیت صداقت
        • انتظار شما از این‌که حقیقت به شما گفته شود

        دروغگویی بیش از حد، نیاز به درمان از طریق مشاور، روان‌شناس یا روان‌پزشک دارد که بتواند علت اصلی دروغ‌گویی را شناسایی کند و در جهت خاتمه این رفتار گام بردارد.


        نقش کتاب و کتابخوانی برای کودکان در درمان دروغگویی چیست؟

        صادق بودن می‌تواند سخت باشد زیرا غالباً با غرایز طبیعی «حفظ جان» کودک مغایرت دارد و در بعضی مواقع نیز راستگو بودن سخت و دشوار است. گفتن حقیقت خیلی خوب است اما از طرفی دیگر می‌تواند خیلی نامهربانانه باشد. به کودکان نمی‌توان به سادگی گفت که همیشه حقیقت را بگویید. آن‌ها نیاز به دستورالعملی دارند که درک کنند چه زمانی صداقت مفید و چه زمان مضر است.

        استفاده از کتاب‌های مصور درباره صداقت باعث ایجاد چالش میان کودکان می‌شود. کودکان شخصیت‌هایی را می‌بینند که:

        • اصول اخلاقی دارند
        • راستگو و قابل اعتماد هستند
        • به وجدان خود گوش می‌دهند
        • تاثیر عدم صداقت بر دیگران را درک می‌کنند
        • از خود وفاداری و انصاف نشان می‌دهند
        • پای عقاید خود می‌ایستند
        • روابط سالم دارند
        • ذهنیت شادتری دارند

        علاوه بر این ویژگی‌های مثبت، در مورد شخصیت‌هایی که دروغ می‌گویند، خیانت می‌کنند و به عواقب کارشان فکر نمی‌کنند نیز خواهید خواند که در نهایت متوجه اشتباه‌شان می‌شوند.

         


        منابع:
        • https://www.healthline.com/health/lying
        • https://www.psychologytoday.com/us/blog/going-beyond-intelligence/201803/truth-lies-and-imagination
        • https://sailemagazine.com/2013/06/fine-line-between-imagination-and-lying/
        • https://kids.dadabhagwan.org/knowledge-house/articles/consequences-of-lying/
        • https://theconversation.com/why-do-kids-lie-and-is-it-normal-98948
        • https://www.psychologytoday.com/us/blog/parenting-is-contact-sport/201103/teaching-your-kids-be-honest
        • https://www.healthline.com/health/lying#treatments
        • https://www.the-best-childrens-books.org/teaching-honesty.html
        • https://childrenslibrarylady.com/books-about-honesty/
        • https://www.parents.com/kids/development/behavioral/age-by-age-guide-to-lying/
        • https://www.understood.org/en/learning-thinking-differences/child-learning-disabilities/add-adhd/adhd-and-lying-what-you-need-to-know
        لینک کوتاه شده: https://hodhod.com/jNQ1j

        نوشته های مشابه

        دیدگاهتان را بنویسید

        نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *